Giới thiệu
Cụ tổ của Họ Vũ ở Làng Lời tổng Vĩnh Lại là Cụ Vũ Văn Hậu (còn gọi là Cụ Trùm Mục). Cụ có công khai khẩn mở đất làng Lời, đầu làng Cụ cho đào khơi kênh ngòi tưới tiêu nước, đồng thời làm ranh giới giữa Lời và làng Quỳnh Lâm, sau này còn gọi là ngòi Văn.
Cuối làng lấy đến nhà Ba làm mốc. Cụ là người chăm chỉ lao động, cần kiệm biết tính toán nên rất giàu có, có quyền thế địa vị ở tổng Vĩnh Lại thời bấy giờ (cháu rể của Cụ làm quan Bộ chính án sát), dân làng còn gọi là quan Bộ Lời, di tích lịch sử còn lại ngày nay là khu Lăng Ngãi.
Vì Cụ rất có quyền thế, giàu có nên Cụ đã giúp dân làng Trung Hà lấy được đất làng Phú Nhiêu. Cụ cho dân Trung Hà mượn đất, cho chôn bia lập chùa và cho tiền bạc để lo hầu kiện quan trên thắng kiện. Đất Phú Nhiêu sau trở thành đất làng Trung Hà.
Sau khi dân làng Trung Hà lấy được đất cũng là lúc Cụ Hậu qua đời. Phần mộ của Cụ được an táng ở Gò Mồ Phượng khu bờ Dương, sau này do thời gian thất lạc nên không tìm thấy.
Còn dân làng Trung Hà bấy giờ sang làm lễ và xin Họ Vũ cho được lập đền thờ Cụ thành Thành Hoàng làng và hàng năm đều sang lễ Tết và cứ vào ngày 20-6 âm lịch làng Trung Hà thường sang làm giỗ Cụ Tổ Họ Vũ tại nhà ông Trưởng Họ ở Làng Lời, sau đó về cúng giỗ Cụ ở đền thờ.
Đền thờ Cụ tổ Họ Vũ ở làng Trung Hà ngày xưa bị Pháp đốt phá, không còn thấy mặt và việc cúng lễ tổ cũng không được như ngày xưa nữa. Nhưng dân Trung Hà vẫn có quan hệ anh em qua lại với làng Lời cho đến ngày nay.
Cụ Hậu có ba người con trai:
Người con trưởng kế nghiệp chức Trùm làng, còn gọi là Trùm Địch.
Con thứ hai là Vũ Văn Sản (Chi hai).
Người con út là Vũ Văn Hợp sau này làm quan thông phán ở Phú Thanh Thủy, có ba con trai, vì vậy mới có Chi ba Họ Vũ sinh sống làm ăn ở huyện Thanh Thủy cho đến ngày nay.
Để tăng cường tình đoàn kết mối quan hệ anh em trong Họ, phát huy truyền thống tốt đẹp của Tổ tiên để lại. Đại diện các chi trong Họ quyết định cùng duy trì sinh hoạt Họ từ nay về sau.
Trước hết các ông Trưởng các chi thông báo đến các thành viên, các hộ trong chi về quyền lợi, nghĩa vụ của Họ. Các công việc lớn (đám hiếu, cưới xin… các bộ, các phần) có việc và các chi có thông báo cho nhau biết để trong Họ tổ chức hoặc đại biểu đến thăm hỏi, phúng viếng theo nghi lễ.
Các công việc ma chay cưới xin mức độ tùy theo điều kiện từng gia đình, nhưng tổ chức thực hiện tiết kiệm theo nếp sống văn hóa mới.
Trong các chi thành lập quỹ Họ theo khả năng thống nhất chung của các hộ, để giúp đỡ nhau khi có công việc lớn. Quỹ Họ giao cho Trưởng Họ hoặc Trưởng Chi giữ và cho các hộ nghèo, các hộ có công việc cần trong Họ vay, lãi suất theo qui định của Nhà nước. Tiền lãi dùng vào việc đèn nhang cúng lễ giỗ Họ Tổ.
Khi họp Họ hàng năm, đại diện các chi báo cáo tình hình chung, những công việc lớn đã làm trong năm, những thay đổi sinh, tử, thêm khẩu, bớt khẩu, tách hộ trong chi. Họp có ghi chép vào sổ biên bản họp Họ, để Trưởng Họ ghi bổ sung những thay đổi vào gia phả, đưa vào nội dung những công việc cần bàn trong họ để thống nhất.
Trên đây là bản ghi lại tóm tắt lời dẫn kể về tiểu sử gia phả – phổ hệ Họ Vũ từ đời thứ 5 (các bù) và thống nhất một số qui định chung trong Họ.
Trưởng các Chi căn cứ vào bản ghi lại này và Sơ đồ cây dưới đây của Họ làm gốc, để ghi chép phát triển bổ sung từ đời thứ sáu về sau.
Sau một thời gian trao đổi, cuộc họp kết thúc trong không khí vui tươi phấn khởi, ăn cơm đoàn kết gắn bó anh em. Đại biểu các Chi đều nhất trí với bản ghi tóm tắt gia phả dòng Họ Vũ.
Toàn Họ nhất trí lấy ngày 01 tháng 01 Dương lịch hàng năm là ngày họp Họ và giỗ Tổ của Họ Vũ tại nhà ông Trưởng Họ.